ในการทำธุรกิจการค้าระหว่างประเทศ สิ่งที่สำคัญไม่น้อยไปกว่าตัวสินค้าคือ “ความชัดเจน” ในการส่งมอบสินค้า การทราบถึงสิทธิและหน้าที่ของทั้งผู้ซื้อ ผู้ขาย และบริษัทขนส่ง จะช่วยให้การทำธุรกรรมเป็นไปอย่างราบรื่น ลดข้อพิพาท และป้องกันเหตุการณ์ไม่คาดฝันที่อาจสร้างความเสียหายมหาศาล
Incoterms คืออะไร?
Incoterms (International Commercial Terms) คือชุดกฎมาตรฐานสากลที่กำหนดสิทธิและหน้าที่ของคู่สัญญาในสัญญาซื้อขายสินค้า พัฒนาโดยหอการค้าระหว่างประเทศ (ICC) เพื่อสร้างมาตรฐานเดียวกันทั่วโลกในเรื่อง:
- ค่าใช้จ่าย (Costs): ใครเป็นคนจ่ายค่าขนส่ง ภาษี และประกันภัย?
- ความรับผิดชอบ (Responsibility): ใครต้องจัดการเอกสารและพิธีการศุลกากร?
- ความเสี่ยง (Risk): จุดไหนที่ความเสี่ยงจะเปลี่ยนจากมือผู้ขายไปสู่ผู้ซื้อ?
ในปี 2026 นี้ เรายังคงใช้มาตรฐานที่มีกฎ 11 ข้อ ซึ่งแบ่งออกตามรูปแบบการขนส่ง ดังนี้:
1. เงื่อนไขสำหรับการขนส่งทุกรูปแบบ (Any Mode of Transport)
ใช้ได้ทั้งทางบก เรือ อากาศ และรถไฟ รวมถึงการขนส่งแบบต่อเนื่อง (Multimodal)
- EXW (Ex Works): ผู้ขายเตรียมสินค้าไว้ที่โรงงานตนเอง ผู้ซื้อต้องจัดการเองทั้งหมดตั้งแต่ออกของจากโรงงานจนถึงปลายทาง
- FCA (Free Carrier): ผู้ขายส่งมอบสินค้าให้ผู้ขนส่ง ณ สถานที่ที่ตกลงกัน และจัดการพิธีการศุลกากรขาออกให้เรียบร้อย
- CPT (Carriage Paid To): ผู้ขายจ่ายค่าขนส่งจนถึงปลายทาง แต่ความเสี่ยงจะโอนไปให้ผู้ซื้อทันทีที่สินค้าถึงมือผู้ขนส่งรายแรก
- CIP (Carriage and Insurance Paid To): เหมือน CPT แต่ผู้ขายต้องทำประกันภัยสินค้าให้ผู้ซื้อด้วย
- DAP (Delivered at Place): ผู้ขายส่งสินค้าถึงสถานที่ปลายทางที่ระบุ (ผู้ซื้อเป็นผู้ขนถ่ายสินค้าลงจากรถเอง)
- DPU (Delivered at Place Unloaded): ผู้ขายส่งถึงปลายทางและ “รับผิดชอบการขนถ่ายสินค้าลงจากยานพาหนะ” ให้เรียบร้อย
- DDP (Delivered Duty Paid): ผู้ขายรับผิดชอบสูงสุด จัดส่งถึงที่พร้อมชำระภาษีนำเข้าและพิธีการศุลกากรทุกขั้นตอน
2. เงื่อนไขสำหรับการขนส่งทางทะเลและทางน้ำเท่านั้น
- FAS (Free Alongside Ship): ผู้ขายวางสินค้าไว้ข้างเรือ ณ ท่าเรือต้นทางที่ระบุ
- FOB (Free On Board): เงื่อนไขยอดนิยม ผู้ขายต้องส่งสินค้าขึ้นไปอยู่บนดาดเรือให้เรียบร้อย ความเสี่ยงจึงจะโอนไปที่ผู้ซื้อ
- CFR (Cost and Freight): ผู้ขายจ่ายค่าขนส่งทางเรือจนถึงท่าเรือปลายทาง แต่ความเสี่ยงขาดสะบั้นลงเมื่อสินค้าวางบนดาดเรือต้นทาง
- CIF (Cost, Insurance and Freight): เหมือน CFR แต่ผู้ขายต้องเพิ่มค่าประกันภัยทางทะเลเพื่อคุ้มครองสินค้าให้ผู้ซื้อด้วย
ตารางสรุปหน้าที่และความรับผิดชอบ (Quick Guide)
| Incoterm | การเดินพิธีการขาออก | ค่าขนส่งหลัก | การทำประกันภัย | พิธีการศุลกากรขาเข้า | จุดโอนความเสี่ยง |
| EXW | ผู้ซื้อ | ผู้ซื้อ | ผู้ซื้อ | ผู้ซื้อ | ณ สถานที่ของผู้ขาย |
| FOB | ผู้ขาย | ผู้ซื้อ | ผู้ซื้อ | ผู้ซื้อ | เมื่อสินค้าอยู่บนเรือ |
| CIF | ผู้ขาย | ผู้ขาย | ผู้ขาย | ผู้ซื้อ | เมื่อสินค้าอยู่บนเรือ |
| DDP | ผู้ขาย | ผู้ขาย | ผู้ขาย | ผู้ขาย | ณ สถานที่ปลายทาง |
วิธีการเลือกใช้ Incoterms ให้เหมาะสม
- พิจารณาความเชี่ยวชาญ: หากคุณเป็นมือใหม่ในการส่งออก การใช้ EXW หรือ FCA อาจจะง่ายกว่า แต่ถ้าคุณต้องการคุมค่าใช้จ่ายขนส่งเอง CIF หรือ CFR จะช่วยให้คุณมีอำนาจต่อรองกับ Freight Forwarder ได้มากกว่า
- ประเภทการขนส่ง: หากส่งทางเครื่องบิน ห้ามใช้ FOB/CIF (ซึ่งเป็นเทอมทางเรือ) แต่ให้ใช้ FCA/CIP แทน
- ความเสี่ยงที่รับได้: หากไม่ต้องการยุ่งยากเรื่องภาษีในประเทศปลายทาง ควรหลีกเลี่ยง DDP
รวบรวมตารางเปรียบเทียบโดยละเอียด พร้อมคำอธิบายจุดโอนความเสี่ยงและค่าใช้จ่ายไว้อย่างครบถ้วนในหน้าเดียว เพื่อให้คุณตัดสินใจเลือกใช้เงื่อนไขการค้าได้อย่างถูกต้องแม่นยำ
ติดต่อสอบถาม บริการนำเข้า-ส่งออก จาก Gogo Logistics ได้ที่นี่ บริการนำเข้าส่งออก
อ่านเรื่อนอื่นๆ เพิ่มเติมได้ที่ :

