ในการนำเข้าสินค้าจากจีน หากคุณคุยกับซัพพลายเออร์แล้วไม่เข้าใจคำว่า Incoterms (International Commercial Terms)คุณอาจต้องจ่ายค่าขนส่งซ้ำซ้อนหรือแบกรับความเสี่ยงโดยไม่จำเป็น
Incoterms คือ ข้อกำหนดในการส่งมอบสินค้า ที่ระบุว่า ใครเป็นคนจ่ายค่าส่ง?
และ ความรับผิดชอบสิ้นสุดที่ไหน? นี่คือ 3 ตัวหลักที่มือใหม่ต้องแม่น
1. EXW (Ex Works) ราคาสินค้าหน้าโรงงาน
ความหมาย คุณต้องไปรับของเองที่หน้าประตูโรงงานจีน
ภาระของคนขาย เตรียมของให้พร้อมที่โรงงาน
ภาระของคนซื้อ ต้องหา ชิปปิ้งจีน ไปรับของ, ทำเรื่องส่งออกที่จีน, จ่ายค่าเรือ/รถ, และทำเรื่องนำเข้าที่ไทยเองทั้งหมด
เหมาะกับใคร คนที่มีเอเจนซี่ขนส่ง (Shipping) ประจำที่จีนอยู่แล้ว และต้องการควบคุมต้นทุนค่าขนส่งเองทั้งหมด
2. FOB (Free On Board): ส่งถึงกราบเรือ/ท่าเรือจีน
ความหมาย: โรงงานจีนจะรับผิดชอบมาส่งของให้ถึงท่าเรือหรือโกดังในจีนที่คุณระบุ
ภาระของคนขาย: จ่ายค่ารถขนส่งในจีน + ทำเรื่องพิธีการขาออกที่จีนให้เรียบร้อย
ภาระของคนซื้อ จ่ายค่าระวางเรือ/รถจากจีนมาไทย + ค่าภาษีนำเข้าที่ไทย
ทำไมถึงนิยม เป็นเงื่อนไขที่ แฟร์ ที่สุด เพราะโรงงานจัดการเรื่องในบ้านเขา ส่วนเราจัดการเรื่องขนส่งข้ามประเทศเอง ช่วยป้องกันไม่ให้โรงงานบวกกำไรค่าขนส่งเกินจริง
3. CIF (Cost, Insurance, and Freight) ส่งถึงไทยพร้อมประกัน
ความหมาย ราคานี้รวมค่าสินค้า + ค่าประกันภัย + ค่าขนส่งมาถึงท่าเรือในไทยแล้ว
ภาระของคนขาย จัดการทุกอย่างจนของถึงท่าเรือ/สนามบินในไทย
ภาระของคนซื้อ (คุณ) จ่ายค่าภาษีนำเข้า (Import Duty) + VAT 7% + ค่าใช้จ่ายที่ท่าเรือไทย (Local Charges)
ข้อควรระวัง แม้จะดูสบาย แต่บางครั้งโรงงานจีนอาจเลือกสายการบินหรือสายเรือที่ค่าธรรมเนียมปลายทาง (Destination Charge) ในไทยแพงมหาศาล ทำให้คุณต้องจ่ายเงินที่ไทยหนักกว่าเดิม
ตารางเปรียบเทียบความรับผิดชอบ (Incoterms 2026)
| เงื่อนไข (Term) | ค่าขนส่งในจีน | พิธีการขาออก (จีน) | ค่าเรือ/รถมาไทย | ประกันภัยสินค้า | ภาษีนำเข้า (ไทย) |
| EXW | ผู้ซื้อจ่าย | ผู้ซื้อจ่าย | ผู้ซื้อจ่าย | ผู้ซื้อจ่าย | ผู้ซื้อจ่าย |
| FOB | โรงงานจ่าย | โรงงานจ่าย | ผู้ซื้อจ่าย | ผู้ซื้อจ่าย | ผู้ซื้อจ่าย |
| CIF | โรงงานจ่าย | โรงงานจ่าย | โรงงานจ่าย | โรงงานจ่าย | ผู้ซื้อจ่าย |
เทคนิคป้องกันโรงงานจีนเอาเปรียบ
1. เช็คราคาเปรียบเทียบเสมอ ก่อนตกลงซื้อแบบ CIF ให้ลองขอราคาแบบ FOB แล้วเช็คกับ ชิปปิ้งจีน ของคุณดูว่าค่าส่งจากจีนมาไทยถูกกว่าที่โรงงานเสนอไหม ปกติชิปปิ้งคนไทยมักจะได้ราคาดีกว่าและคุยง่ายกว่า
2. ระวังค่าใช้จ่ายแฝง ใน CIF หลายคนดีใจที่โรงงานส่งฟรีถึงไทย แต่พอของถึงท่าเรือคลองเตยหรือแหลมฉบัง กลับโดนเรียกเก็บค่า Local Charge หลักหมื่น ดังนั้นถ้าจะใช้ CIF ต้องขอดูรายละเอียดค่าใช้จ่ายปลายทางก่อนเสมอ
3. มือใหม่แนะนำ FOB การซื้อแบบ FOB ช่วยให้คุณควบคุมค่าระวางเรือและเลือกบริษัทขนส่งที่คุณไว้ใจได้เอง ลดปัญหาของหายหรือของค้างที่ท่าเรือโดยไม่มีคนตามให้